Ramowy program praktyk

Studenckie praktyki zawodowe są istotnym dopełnieniem programu kształcenia obowiązującego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego. Pozwalają one studentom już w trakcie studiów na zapoznanie się z organizacją i funkcjonowaniem przyszłego środowiska zawodowego, a także umożliwiają nabycie nowych umiejętności praktycznych oraz weryfikację stopnia opanowania posiadanej wiedzy. Ważnym celem praktyk jest zdobycie doświadczeń pomocnych przy pisaniu pracy dyplomowej, a później planowaniu własnej ścieżki rozwoju zawodowego. Stąd w ich trakcie szczególny nacisk jest położony na umożliwienie studentom zapoznania się z dwoma głównymi aspektami funkcjonowania instytucji:

 

a) sferą organizacyjną, ze szczególnym uwzględnieniem:

  • podstaw prawnych funkcjonowania instytucji i ich umocowania w systemie prawnym państwa (w tym przepisy regulujące zakres uprawnień, regulaminy i statuty);

  • struktury organizacyjnej instytucji i relacji między poszczególnymi jej komórkami (zakres kompetencji, przepływ odpowiedzialności);

  • obiegu dokumentacji i nakładanych na nią wymogów formalnych (wzory pism, kanały przesyłania dokumentów, sposoby archiwizacji danych).

 

b) sferą merytoryczną, w tym zwłaszcza:

  • przedmiotem działalności instytucji (charakter i rodzaj podejmowanych czynności, powiązania z innymi podmiotami fizycznymi, prawnymi, organami administracyjnymi);

  • przygotowywaniem i przeprowadzaniem postępowań (opracowywanie projektów pism, rozstrzygnięć, uczestnictwo w rozprawach);

  • specyfiką zadań wynikającą z uprawnień danej instytucji lub też jej specjalizacji.

 

Głównym celem i sposobem przeprowadzania praktyki ma być stworzenie studentowi jak najszerszych możliwości czynnego i efektywnego uczestnictwa w pracach instytucji, w zakresie zgodnym z profilem jej działalności i nie naruszającym przepisów prawa.

Ocena efektów praktyk powinna mieć na uwadze:

a) zaangażowanie studenta w przebieg praktyki, chęć poszerzania własnej wiedzy;

b) umiejętność organizacji środowiska pracy: zarządzanie czasem, sprawność i terminowość wykonywania powierzonych zadań;

c) kompetencje interpersonalne studenta: umiejętność pracy zespołowej, komunikatywność, sprawne wykonywanie poleceń, zdolności negocjacyjne.

 

Z uwagi na różnorodność instytucji w których odbywać się mogą prawnicze praktyki studenckie, program praktyk powinien zostać poszerzony i dostosowany do charakteru konkretnej praktyki:

 

  1. PRAKTYKA ADMINISTRACYJNA

Praktyka może być realizowana w instytucjach administracji publicznej, takich jak ministerstwa, urzędy wojewódzkie, urzędy miasta, urzędy skarbowe, czy sądy administracyjne. Ma ona na celu zapoznanie studentów z zastosowaniem praktycznym procedur administracyjnych, procesem podejmowania decyzji, a także funkcjonowaniem biur obsługi administracyjnej. Zdobytą wiedzę, głównie w zakresie prawa administracyjnego (materialnego i procesowego), studenci mają okazję wzbogacić poprzez uczestniczenie w codziennych pracach urzędu, zaznajamiając się nie tylko z procedurami wewnętrznymi, ale także zagadnieniami z zakresu etyki urzędniczej. Praktyka przygotowuje zwłaszcza do podjęcia pracy w organach administracji rządowej i samorządowej.

Przykłady wybranych instytucji i wskazania co do poszerzenia ogólnego programu praktyk:

a) praktyka w ministerstwach i agencjach administracyjnych (UOKIK, GDDiA):

  • analiza zakresu zadań komórek organizacyjnych ministerstwa lub agencji;

  • zapoznanie się z procedurami gromadzenia danych i zasadami przygotowywania planów, zestawień i raportów na użytek instytucji.

b) praktyka w urzędach gmin, urzędach miejskich, innych jednostkach samorządowych:

  • udział w charakterze obserwatora w sesjach rady;

  • analiza akt dotyczących postępowań administracyjnych;

  • poznanie instrukcji kancelaryjnej, sposobu prowadzenia ewidencji napływających spraw, procedur rozpatrywania petycji, skarg i wniosków zgłaszanych przez obywateli.

c) praktyka w sądach administracyjnych:

  • obserwacja rozpraw i przeglądanie akt spraw sądowoadministracyjnych;

  • przygotowywanie literatury i orzecznictwa niezbędnych w pracy sędziego;

  • sporządzanie projektów zarządzeń, orzeczeń i ich uzasadnień.

  1. PRAKTYKA KARNISTYCZNA

Praktyka może być realizowana w organach ścigania karnego i wymiaru sprawiedliwości takich jak policja, prokuratura, wydziały karne sądów rejonowych i okręgowych oraz w kancelariach adwokackich. Studenci mają okazję sprawdzić i zastosować w praktyce wiedzę z zakresu prawa i postępowania karnego. Uczestnicząc w pracach organów ścigania mogą obserwować czynności operacyjne policji i prokuratury. Odbywając praktykę w sądach mają możliwość uczestnictwa w charakterze obserwatorów w rozprawach sądowych. Praktyka karnistyczna przygotowuje studentów do podjęcia pracy w strukturach policji, jak również do udziału w egzaminie konkursowym na aplikację prowadzoną w ramach Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury.

Przykłady wybranych instytucji i wskazania co do poszerzenia ogólnego programu praktyk:

a) praktyka w jednostkach Policji:

  • problematyka bezpieczeństwa i porządku publicznego, profilaktyka przestępczości;

  • postępowanie związane z wydawaniem pozwoleń na broń, prewencja kryminalna, postępowanie wobec nieletnich, wykroczenia drogowe (w zależności od jednostki).

b) praktyka w prokuraturze:

  • analizowanie stanów faktycznych w perspektywie decyzji w przedmiocie wszczęcia postępowania przygotowawczego;

  • przygotowywanie projektów decyzji procesowych,

  • uczestnictwo w dyżurach prokuratorskich.

c) praktyka w wydziałach karnych sądów powszechnych:

  • poznanie metod pracy sędziego, uczestnictwo w rozprawach w roli obserwatora;

  • kształcenie umiejętności czytania akt, przygotowywanie projektów orzeczeń.

​3. PRAKTYKA CYWILISTYCZNA

Praktyka może być realizowana między innymi w wydziałach cywilnych, rodzinnych, ds. nieletnich, gospodarczych, pracy i ubezpieczeń społecznych sądów powszechnych, a także w kancelariach prawnych – adwokackich, radcowskich, notarialnych, komorniczych. W trakcie praktyki odbywanej w wydziałach sądów rejonowych i okręgowych studenci uczestniczą w rozprawach i posiedzeniach sądu, mają możliwość zapoznania się z wewnętrznym funkcjonowaniem sądu, jak również ze specyfiką pracy sędziego. Praktyka w kancelariach komorniczych umożliwia studentom wykorzystanie wiedzy z zakresu postępowania cywilnego i egzekucyjnego oraz poznanie procedur egzekucyjnych. Praktyka w kancelarii adwokackiej lub kancelarii radcy prawnego polega na zapoznaniu studenta ze specyfiką pracy adwokata i radcy prawnego, w tym z aspektami etyki zawodowej w kontaktach z klientem. Praktyka w kancelarii notarialnej zaznajamia studenta z rodzajami umów zawieranych przed notariuszem, rolą sądu wieczysto-księgowego i charakterem wpisów do ksiąg wieczystych.

Praktyka cywilistyczna przygotowuje studentów do pracy w sądach i kancelariach oraz do udziału w egzaminach na aplikację ogólną, adwokacką, radcowską, notarialną i komorniczą.

Przykłady wybranych instytucji i wskazania co do poszerzenia ogólnego programu praktyk:

a) wydziały sądów powszechnych:

  • obserwacja pracy sędziego, analiza metod pracy w sądzie;

  • kształcenie umiejętności czytania akt i przygotowywanie projektów orzeczeń;

  • zapoznanie się z pracą sekretariatu wydziału sądu.

b) kancelaria adwokacka:

  • analiza materiałów dowodowych, wyszukiwanie orzecznictwa, praca na prawniczych programach komputerowych;

  • przygotowywanie projektów pism procesowych;

  • analiza metod pracy z klientem, asystowanie przy wykonywaniu czynności w sądzie.

  1. PRAKTYKA NA STANOWISKU PRAWNIKA / W DZIALE PRAWNYM INSTYTUCJI

Praktyka może być realizowana w organizacji, zakładzie, lub też przedsiębiorstwie prywatnym, pod warunkiem, że w ramach instytucji występuje wyróżnione stanowisko prawnicze. Ten rodzaj praktyki pozwala na pogłębienie wiedzy z zakresu szczegółowych zagadnień prawnych, związanych z działaniem różnych instytucji obecnych w życiu społecznym i gospodarczym oraz specyfiką wykonywania zawodu prawnika w ich ramach. Dzięki temu studenci zyskują możliwość zdobycia wiedzy i doświadczeń niedostępnych w ramach standardowego programu edukacji prawniczej. Praktyka pozwala rozważyć specjalizację i uszczegółowienie własnych zainteresowań, a przez to lepsze sprostanie wymogom dynamicznie zmieniającego się rynku pracy.

W trakcie praktyki studenci zapoznają się z zagadnieniami dotyczącymi:

  • specyfiki zagadnień prawnych istotnych dla funkcjonowania instytucji;

  • pozycji prawnika w strukturze instytucji, jego kompetencji i zadań;

  • form pracy prawników (wydawanie opinii prawnych, reprezentowanie instytucji w charakterze pełnomocnika, konsultacje, itp.);

  • pracy z wykorzystaniem prawniczych programów komputerowych.